Jednym z etapów postępowania legalizującego samowolę budowlaną jest wydanie przez organ administracji, postanowienia ustalającego wysokość opłaty legalizacyjnej. Dotyczy to postępowań opartych na art. 48 i nast., art.49 b, czy art.71 a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 290 z późn. zm.).

Zgodnie z obowiązującymi przepisami, sposób ustalania wysokości opłaty legalizacyjnej nie zależy od uznania organu nadzoru budowlanego ani od wartości obiektu, czy jego stanu technicznego. Sposób ustalania wysokości opłaty legalizacyjnej wynika zatem wprost z przepisów ustawy prawo budowlane, a co więcej różni się w zależności od przedmiotu postępowania np.: czy postępowanie dotyczy budowy obiektu budowlanego bez wymaganego zgłoszenia, czy też budowy obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.

W sytuacji, gdy wybudowaliśmy obiekt budowlany bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, zastosowanie znajduje art. 49 ust. 2 omawianej ustawy. W przepisie tym, ustawodawca wskazuje, iż do opłaty legalizacyjnej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59f ust. 1, z tym że stawka opłaty podlega pięćdziesięciokrotnemu podwyższeniu. Jak wynika z odpowiedniego zastosowania powyższego przepisu, opłata legalizacyjna stanowi iloczyn stawki opłaty (s), współczynnika kategorii obiektu budowlanego (k) i współczynnika wielkości obiektu budowlanego (w).

Stawka opłaty (s) zgodnie z art. 59f ust. 2 wynosi 500 zł, jednak do obliczenia opłaty legalizacyjnej podlega pięćdziesięciokrotnemu podwyższeniu (art. 49 ust. 2), czyli wynosi 25 000 zł (500 x 50).
Współczynniki kategorii obiektu (k) i współczynniki wielkości obiektu (w) zostały zamieszczone w załączniku (tabeli) do komentowanej ustawy i wielkość ich jest zależna od tego, jakiego obiektu budowlanego dotyczy postępowanie legalizacyjne.

PRZYKŁAD WZÓR ustalający wysokość opłaty legalizacyjnej budynku mieszkalnego jednorodzinnego

  1. współczynnik kategorii obiektu (k) wynosi – 2,0,
  2. współczynnik wielkości obiektu (w) wynosi – 1,0,
  3. pięćdziesięciokrotnie zwiększona stawka opłaty (s) wynosi – 25 000 zł.

2 x 1 x 25 000 zł = 50 000 zł

Zatem opłata legalizacyjna obiektu budowlanego stanowiącego budynek mieszkalny jednorodzinny będzie wynosiła 50 000 zł.

Z art. 49c ust. 2 ustawy prawo budowlane wynika możliwość złożenia wniosku o udzielenie ulg w spłacie opłaty legalizacyjnej na podstawie art. 67a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. ordynacja podatkowa. (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 613 z późn. zm.), co skutkuje zawieszeniem postępowania administracyjnego prowadzonego na podstawie art. 48, 49 i 49b do dnia rozstrzygnięcia wniosku.

OPŁATA LEGALIZACYJNA WYNIKAJĄCA Z SAMOLWOLI BUDOWLANEJ BEZ ZGŁOSZENIA

Mniej skomplikowany jest sposób ustalania wysokości opłaty legalizacyjnej w przypadku samowoli budowlanej związanej z budową obiektu budowlanego bez wymaganego zgłoszenia.
W art.49b ust.5 ustawy prawo budowlane ustawodawca przewidział dwie stawki opłat legalizacyjnych: 2 500 zł i 5 000 zł.

W przypadku budów, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 9-11, 14, 15, 17 oraz w art. 30 ust. 1 pkt 3 i 4 (np.: przydomowe baseny, oczka wodne, zjazdy z dróg), opłata legalizacyjna za każdy z tam wymienionych obiektów budowlanych wynosi 2 500 zł. Natomiast opłata legalizacyjna wynosi 5000 zł za legalizację budów wyszczególnionych w art. 29 ust. 1 pkt 1, 2, 2a, 3, 3a, 5, 6, 12, 13, 16, 19, 20b oraz 28 (np.: wolnostojące budynki gospodarcze, altany, parterowe budynki rekreacji indywidualnej).

Warto podkreślić, iż opłata legalizacyjna nie podlega egzekucji, a nieuiszczenie jej w terminie prowadzi do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego.

WAŻNE legalizacja samowoli budowlanej na podstawie art. 49 (w brzmieniu obowiązującym do dnia 10 lipca 2003 r.) była bezpłatna.